Thermal Analyzers ( เครื่องวิเคราะห์สสารเชิงความร้อน )

 

Thermal Analyzers ( เครื่องวิเคราะห์สสารเชิงความร้อน ) คือ กลุ่มเครื่องมือวิทยาศาสตร์ที่ใช้ในการวัดและวิเคราะห์ คุณสมบัติทางกายภาพหรือทางเคมีของวัสดุที่เปลี่ยนแปลงไปตามอุณหภูมิหรือเวลา ภายใต้สภาวะบรรยากาศที่ถูกควบคุม (เช่น บรรยากาศก๊าซไนโตรเจน ออกซิเจน หรือสุญญากาศ) เครื่องมือกลุ่มนี้มีความสำคัญอย่างมากในงานวิจัยและพัฒนาวัสดุ (R&D) การควบคุมคุณภาพ (QC/QA) ในอุตสาหกรรมประเภท พลาสติก, พอลิเมอร์, ยาง, ยา, สารเคมี, อาหาร, และโลหะวิทยา

เทคนิคหลักของ Thermal Analyzers ที่นิยมใช้

1. DSC ( Differential Scanning Calorimetry )

  • หลักการ: วัดปริมาณพลังงานความร้อน (Heat Flow) ที่ถูกกลืนเข้าไปในตัวอย่าง เปรียบเทียบกับสารอ้างอิงเมื่อเปลี่ยนอุณหภูมิ
  • ใช้วิเคราะห์: จุดหลอมเหลว (Melting Point), จุดอุณหภูมิที่เปลี่ยนสภาพคล้ายแก้ว (Tg - Glass Transition), ปฏิกิริยาการตกผลึก                    (Crystallization), และหาค่าความจุความร้อน (Cp)

 

 

2. TGA ( Thermogravimetric Analysis )

  • หลักการ: วัดน้ำหนัก (Weight) ของตัวอย่างที่เปลี่ยนแปลงไป (ลดลงหรือเพิ่มขึ้น) ตลอดช่วงอุณหภูมิ
  • ใช้วิเคราะห์: ความเสถียรทางความร้อน (Thermal Stability), จุดสลายตัวของวัสดุ (Decomposition), ปริมาณความชื้น/สารระเหย,                                                                                       และปริมาณขี้เถ้า (Ash Content) หรือส่วนประกอบในเนื้อวัสดุ เช่น ปริมาณ Carbon Black ในยาง

 

3. TMA ( Thermomechanical Analysis )

  • หลักการ: วัดการเปลี่ยนแปลงขนาด (Dimension) ของตัวอย่าง เช่น การขยายตัว การหดตัว เมื่อได้รับความร้อนภายใต้แรงกดคงที่
  • ใช้วิเคราะห์: สัมประสิทธิ์การขยายตัวเนื่องจากความร้อน (CTE - Coefficient of Thermal Expansion) และอุณหภูมิที่วัสดุเริ่มอ่อนตัว

 

4. DMA ( Dynamic Mechanical Analysis )

  • หลักการ: วัดคุณสมบัติทางกลและความยืดหยุ่น (Mechanical Properties) ของวัสดุ โดยการใส่แรงกระทำที่เป็นคาบ (Oscillatory Force) ควบคู่กับการเปลี่ยนอุณหภูมิ
  • ใช้วิเคราะห์: ค่าความแข็งเกร็ง (Modulus), พฤติกรรมการหน่วงหนืด (Damping behavior), และหา Tg ของพอลิเมอร์ที่มีโครงสร้างซับซ้อนได้อย่างแม่นยำ


ประโยชน์และการประยุกต์ใช้งาน

  • พิสูจน์ทราบชนิดวัสดุ (Material Identification): ใช้ตรวจสอบว่าพอลิเมอร์หรือวัตถุดิบที่รับเข้ามาตรงตามสเปกหรือไม่ โดยดูจาก "Thermal Fingerprint" (เช่น ค่า Tg หรือ จุดหลอมเหลว)
  • ศึกษาอายุการใช้งาน (Lifetime & Stability): ดูว่าวัสดุจะทนความร้อนได้สูงสุดเท่าไหร่ก่อนที่จะเริ่มสลายตัว (TGA)
  • วิเคราะห์ความสมบูรณ์ของปฏิกิริยา (Curing Behavior): ในกลุ่มกาว Epoxy หรือยางคอมพาวนด์ ช่วยให้ทราบเวลาและอุณหภูมิที่เหมาะสมในการอบขึ้นรูป